Prawidłowe oświetlenie może mieć ogromne znaczenie, nawet w najmniejszym ogrodzie. Zmienia ono postrzeganie przestrzeni, zwłaszcza w miesiącach zimowych i jesiennych, kiedy światła słonecznego jest niewiele, a roślinność traci na atrakcyjności. Jeśli chcesz mieć je w swoim ogrodzie, jest to jeden z pierwszych etapów pracy, jakim powinieneś się zająć. W artykule przyjrzyjmy się kluczowym kwestiom związanym z zaletami oświetlenia ogrodowego i jego odpowiednim dopasowaniem do przestrzeni.
Dlaczego warto zainwestować w oświetlenie ogrodowe?
Bezpieczeństwo
Letnie wieczory to najlepszy czas na rozrywkę na świeżym powietrzu, więc kluczowe ścieżki muszą być dobrze oświetlone, aby umożliwić Ci i innym bezpieczne poruszanie się w ciemności. Dobry pomysłem będzie oświetlenie podjazdów, schodów i innych nierównych nawierzchni. Lampy nad drzwiami i wszelkimi wejściami pozwolą szybko zidentyfikować je w ciemności. Światła nad numerem domu czy adresem ułatwiają znalezienie Twojego domu nie tylko gościom, ale także służbom, wezwanym w kryzysowych sytuacjach, o których nie myślimy na co dzień.
Oświetlenie zewnętrzne pomaga chronić Twoją posesję przed intruzami. Nie bez powodu napady dokonywane są zazwyczaj w nocy. Wykonywanie czynności wątpliwych pod względem prawnym w biały dzień z pewnością wywołałoby zainteresowanie sąsiadów lub przechodniów. Jeśli otoczenie domu jest jasnym, dobrze oświetlonym obszarem, istnieje większe prawdopodobieństwo, że zniechęci to niepożądanych gości. Szczególnie przydatne w tej kwestii są światła uruchamiane czujnikiem ruchu.
Dostępność
Uważa się, że ogród jest ważnym przedłużeniem domu. Salon nie musi być jedynym miejscem, w którym przyjmujemy gości i miło spędzamy czas. Oświetlenie zewnętrzne pozwala komfortowo korzystać z ogrodu po zmroku, wydłużając tym samym czas, który możemy w nim spędzać.
Szeroki wybór oświetlenia pozwala na dopasowanie go do sytuacji i aktywności prowadzonych na zewnątrz. Możemy stworzyć przyjemną, kameralną atmosferę na tarasie, wyraźnie oświetlić dziecięcy plac zabaw lub stworzyć imprezowy klimat na basenie. Lampy z funkcją przyciemniania pozwolą na użycie jaśniejszego światła, gdy dzieci bawią się na dworze, oraz słabego światła na romantyczne wieczory.
Estetyka
Oczywistą korzyścią z oświetlenia na zewnątrz jest poprawa wyglądu ogrodu i domu. Oświetlenie ogrodowe pozwala stworzyć spektakularne pierwsze wrażenie. Myśląc o oświetleniu zewnętrznym, weź pod uwagę wszystkie cechy, na które warto zwrócić uwagę. Czy w ogrodzie rośnie piękne, okazałe drzewo? Wyróżnij je. Może na tarasie znajdują się atrakcyjne detale architektoniczne? Podkreśl je odpowiednio dobranym i ustawionym światłem.
Nie musisz mieć oświetlenia w całym ogrodzie, kilka starannie rozmieszczonych punktów może zdziałać cuda. To dobry sposób na podkreślenie obszarów reprezentacyjnych, na których chcesz skupić uwagę, i odwrócenie wzroku od tych mniej atrakcyjnych. Rozświetlenie małego ogrodu pozwoli po zmroku optycznie powiększyć jego przestrzeń i nadać mu głębi.
Na pewno dbasz o to, aby w Twoim ogrodzie znajdowały się nasadzenia i elementy nadające mu uroku i wyjątkowości. Dzięki oświetleniu nie musisz wieczorem rezygnować z tych widoków, zwłaszcza że można je podziwiać także z wnętrza domu.
Wybierając barwę, natężenie i kierunek światła możemy stworzyć ciekawe iluminacje, które same w sobie będą ozdobą ogrodu.
Częste błędy w oświetleniu ogrodu
| Lp. | Błąd | Konsekwencję |
|---|---|---|
| 1 | Niewykonanie wykopów pod oświetlenie i gniazdka na początkowym etapie budowy ogrodu oraz brak przepustów pod nawierzchniami na przeprowadzenie kabli | Konieczność wykonywania wykopów w gotowym ogrodzie, co powoduje uszkodzenia i niekorzystny wygląd trawnika i rabat, oraz dodatkowe koszty |
| 2 | Zakup tanich żarówek produkcji chińskiej, od różnych producentów | Różne odcienie i intensywność światła, wpływająca negatywnie na wygląd ogrodu. Częste wymiany żarówek, prowadzące do utraty szczelności opraw |
| 3 | Używanie zasilaczy niezgodnie z ich przeznaczeniem | Wybijanie bezpieczników elektrycznych |
| 4 | Brak słupków z gniazdkami w ogrodzie | Bark możliwości podłączenia dodatkowego mobilnego oświetlenia (np. girland), sprzętu ogrodowego, sprzętu potrzebnego przy parkingu do czyszczenia, konserwacji lub napraw samochodu |
| 5 | Podświetlenie dużych obiektów jedną lampką, a nie kilkoma reflektorkami | Płaski, nieciekawy wygląd obiektu |
| 6 | Oświetlenie wyłącznie dekoracyjne, nieuwzględnienie aspektu funkcjonalnego | Nieoświetlony podjazd, ścieżki, wejścia i inne ważne punkty, co zmniejsza komfort i bezpieczeństwo użytkowania ogrodu |
| 7 | Chłodne spektrum użytego światła | Zieleń roślin po podświetleniu nabierze niebieskiego odcienia |
| 8 | Montaż słupków oświetleniowych wyższych niż 60 cm na wbijanym kołku, zamiast na betonowym bloczku z kotwą | Pochylanie się słupków wraz z upływem czasu |
| 9 | Skierowanie światła w oczy | Strumień światła skierowany w oczy po zmierzchu powoduje oślepianie i nieprzyjemne odczucia |
| 10 | Rozłożenie kabli oświetleniowych płycej niż 70 cm w głąb gruntu | Łatwe uszkadzanie kabli |
| 11 | Nieszczelna izolacja lub brak izolacji w miejscach łączenia kabli; nieszczelne oprawy oświetleniowe, o IP poniżej 65 | Wybijanie bezpieczników elektrycznych |
| 12 | Brak hermetyzacji kabli pod ziemią | Wybijanie bezpieczników elektrycznych |
| 13 | Optyka dobrana bez zwracania uwagi na szerokość strumienia świetlnego | Wąskie rośliny podświetlone szerokim strumieniem światła, a szerokie rośliny podświetlone wąskim strumieniem światła |
| 14 | Rozprowadzenie kabli zbyt blisko drzew | Uszkodzenie korzeni przez wykop pod kable, powodujące pogorszenie się kondycji lub obumarcie drzewa; Możliwość uszkodzenia w przyszłości kabli przez rosnące korzenie drzew; Utrudniony dostęp do kabli w przypadku awarii |
| 15 | Nieprzemyślane rozmieszczenie oświetlenia i czujnika ruchu | Czujnik ruchu może reagować na ruch samochodów na ulicy lub zwierzęta (np. psy); W niektórych przypadkach lepiej sprawdzi się czujnik zmierzchu lub zewnętrzny programator czasowy, który wyłączy oświetlenie o dogodnej porze. |
| 16 | Użycie na schodach lamp, nie oświetlających stopnia schodowego, a świecących w oczy | Dyskomfort i niebezpieczeństwo przy użytkowaniu schodów. |
| 17 | Użycie pod wodą (np. w fontannach, oczkach wodnych) opraw o IP poniżej 68 lub od niesprawdzonego dostawcy | Wybijanie bezpieczników elektrycznych |
| 18 | Brak rozdzielenia oświetlenia na sekcje funkcjonalne | Działanie całego oświetlenia w ogrodzie jednocześnie, bez możliwości oświetlenia tylko potrzebnych stref np. podczas ogniska z rodziną, spędzając czas na tarasie, korzystając z podjazdu samochodowego. |
Czym kierować się przy wyborze oświetlenia ogrodowego?
Źródło prądu
Oświetlenie wymaga zasilania, a do wyboru są trzy główne opcje – sieć, baterie lub energia słoneczna.
Oświetlenie zasilane z sieci jest niezawodne i prawdopodobnie będzie działać przez najdłuższy czas, jednak może być kosztowne i wymaga profesjonalnego montażu. Oświetlenie na baterie jest tańsze i można je łatwo zainstalować, jednak baterie będą wymagały częstej wymiany.
Oświetlenie zasilane energią słoneczną jest stosunkowo niedrogie i łatwe do montażu, jednak światło generowane z energii słonecznej może nie być tak silne, jak inne opcje. Jest to także opcja mniej nieprzewidywalna. Trudno przewidzieć, czy akurat gdy planujemy grilla, pogoda pozwoli na naładowanie lamp słonecznych.
Nic nie stoi na przeszkodzie, aby wykorzystać różne źródła zasilania w jednym ogrodzie. Znając wady i zalety poszczególnych opcji, możemy dostosować oświetlenie do naszych potrzeb. Oświetlenie tarasu czy ścieżki bezpieczniej będzie podłączyć do zasilania z sieci. Lampy kule między roślinami pozwalają na użycie energii słonecznej. Nawet gdy nie naładują się dostatecznie, nie utrudnią nam użytkowania ogrodu.
Parametry techniczne opraw i żarówek
| 1 | V (Wolt) | Jednostka napięcia elektrycznego. Kupując oprawy oświetleniowe należy zwrócić uwagę na oznaczenia, do jakiego napięcia są przystosowane. Większość opraw przystosowana jest do napięcia 230 V. Do uzyskania niższego napięcia niezbędny jest transformator. W niewielkich ogrodach, w których nie będzie znajdować się dużo punktów oświetleniowych, można zastosować niskie napięcie zasilania, czyli 12 lub 24 V. W ogrodach dużych trzeba zastosować napięcie 230 V. Przewody o napięciu 230 V muszą przebiegać 70 – 80 cm pod ziemią. Przewody o niskim napięciu umieszcza się zazwyczaj 30 cm pod ziemią. |
| 2 | W (Wat) | Jednostka mocy żarówki. W tradycyjnych żarówkach ilość W wskazywała na to ile energii zostanie zużyte, oraz jak mocne światło zostanie wyemitowane. Nowoczesne oświetlenie LED wykorzystuje ok. 10 razy mniej energii, przy wytworzeniu takiego samego światła. Żarówka LED o mocy 9 W będzie emitowała światło zbliżone do żarówki tradycyjnej o mocy 100 W. Do określenia jak jasna będzie żarówka LED nie wystarczy już znajomość mocy (W). Powinniśmy zwracać uwagę na ilość Lumenów, czyli moc strumienia świetlnego. |
| 3 | lm (Lumen) | Jednostka strumienia świetlnego. Im wyższa jest ta wartość, tym więcej światła będzie emitowane przez żarówkę |
| 4 | K (Kelwiny) | Informacja o temperaturze barwowej światła. Barwa ciepła mieści się w przedziale 2700 – 3200 K, barwa neutralna to przedział 3300 – 4500, barwa zimna mieści się w przedziale 4600 – 6500. Więcej o doborze odpowiedniej temperatury barwowej w następnych rozdziałach. |
| 5 | Klasa energetyczna | Oznaczana jest ona literami A, B, C, D itd. Im wyższa klasa, tym bardziej energooszczędna żarówka. Pod kątem efektywności energetycznej najlepszym wyborem jest oświetlenie LED. |
| 6 | Rodzaj gwintu i wymiary żarówki | Informacja niezbędna, jeśli chcemy upewnić się, czy będziemy w stanie zamontować konkretną żarówkę w oprawie, którą posiadamy. Najpopularniejsze rodzaje gwintów to E27, E14, GU10, G9, G4, MR16, G13. |
| 7 | IP | Klasa szczelności lampy. Oprawy ogrodowe nie powinny mieć IP niższego niż 65. Pierwsza cyfra obok IP to informacja o odporności lampy na wnikanie do środka zabrudzeń takich jak pyłki, kurz, piasek, owady. 0 brak odporności 1 odporność na zabrudzenia o średnicy 50 mm i większej, np. motyle 2 odporność na zabrudzenia o średnicy 12,5 mm i większej, np. muchy 3 odporność na zabrudzenia o średnicy 2,5 mm i większej, np. muszki 4 odporność na zabrudzenia o średnicy 1 mm i większej, np. piasek 5 odporność na mikroskopijne zabrudzenia, np. pył 6 pełna pyłoszczelność Druga cyfra obok IP mówi o odporności lampy na wilgoć i wodę. 0 brak odporności 1 odporność na krople padające pionowo 2 odporność na krople padające ukośnie 3 odporność na mgłę 4 odporność na bryzgającą wodę 5 odporność na strumienie wody 6 odporność na silne strumienie wody 7 odporność podczas krótkiego zanurzenia w wodzie 8 odporność podczas stałego zanurzenia w wodzie |
Styl i wykończenie elementów świetlnych
Oświetlenie jest dostępne w różnych wykończeniach — od czarnego po stal nierdzewną, od plastiku po miedź. Jeśli ogród i dom zbudowane są w konkretnym stylu, również wygląd opraw oświetleniowych powinien go odzwierciedlać. Aby temu sprostać, należy dobrać odpowiedni materiał i styl elementów oświetleniowych.
Minimalistyczne oprawy ze stali nierdzewnej sprawdzą się w ogrodach nowoczesnych. Zdobione elementy wykonane z miedzi świetnie dopełnią ogród w stylu rustykalnym. W ogrodach romantycznych postaw na girlandy z żarówkami lub malownicze, wysokie latarnie. Lampy imitujące kamienie zostały wprost stworzone do ogrodów leśnych, a kamienne pagody świetnie wkomponują się w ogród japoński.
Należy zwracać uwagę na jakość materiałów, z których wykonane są oprawy. Jeśli mamy ograniczony budżet, plastikowe oprawy będą tańsze, ale mogą okazać się mniej odporne i wymagać wcześniejszej wymiany. Korzystanie z metalu może być początkowo droższe, ale prawdopodobnie będzie to rozwiązanie na lata.
Barwa światła
Nowoczesne technologie umożliwiają właścicielom ogrodów szeroki wybór barw światła. Ważną kwestią jest stosowanie odpowiednich tonów do różnych zastosowań oświetlenia zewnętrznego. Nie ma sztywnych i szybkich zasad, więc w zależności od nastroju lub efektu, który chcemy stworzyć, możesz używać różnych rodzajów oświetlenia.
Zimne światło jest obecnie modniejsze, ale może wyglądać dość surowo. Chłodne światło dobrze prezentuje się przy podkreśleniu drzew iglastych i zimozielonych, ponieważ dobrze komponuje się z ciemnozielonymi tonami. Pasuje do ogrodów w stylu nowoczesnym, minimalistycznym. Odcienie wpadające w kolor niebieski sprawdzają się przy podkreślaniu zbiorników wodnych.
Najbardziej uniwersalne i naturalne są ciepłe oraz neutralne tony. Jest to najczęściej wybierana opcja, ponieważ prawie zawsze się sprawdza. Barwa światła ma wpływ na nasz nastrój i postrzeganie przestrzeni, dlatego zaleca się, aby na tarasach i w miejscach spotkań, używać światła o ciepłej barwie, które wprowadzi uczucie komfortu i relaksu. Aby stworzyć romantyczny nastrój, wybiera się światła o bardzo ciepłej barwie, wpadające w tony pomarańczowe lub czerwone.
Kąt i kierunek padania światła
Podczas projektowania i montażu oświetlenia nie spiesz się z wyborem kąta i kierunku padania światła. To jedna z ważniejszych decyzji, którą podejmujemy przy oświetlaniu ogrodu i zależy od niej ostateczny efekt. Staraj się jak najlepiej podkreślić oświetlany element, dopierając model lampy i kąt padania światła.
Nie ma sztywnych zasad, których należy się trzymać przy tej czynności, ze względu na to, że każdy ogród jest indywidualny i niepowtarzalny. Podczas montażu lamp możesz nie uzyskać prawidłowych kątów za pierwszym razem, proces odbywa się głównie metodą prób i błędów, dopóki nie będziesz zadowolony z efektu końcowego.
Jak można oświetlić ogród?
Oświetlenie skierowane w górę
Jeśli chcesz wyeksponować elementy architektoniczne, takie jak część domu lub ściany, lub ogrodzenia wokół ogrodu, możesz rozważyć, aby oświetlić je od dołu. Lampy mogą być ukryte za roślinami lub drzewami – co oznacza, że są widoczne tylko wtedy, gdy są włączone.
Oświetlenie skierowane w dół
Zwykle to oświetlenie jest używane do poprawy bezpieczeństwa, Stosuje się je na podjazdach i ważnych ścieżkach wokół domu w postaci słupków. Istnieją również elementy oświetleniowe znane jako oprawy drzewne, które można przymocować do drzew i ustawić pod kątem, aby podkreślić wybrane elementy ogrodu. Światłem skierowanym w dół zaleca się także podkreślać niskie nasadzenia
Oświetlenie punktowe
Reflektory to skupiona wiązka światła, która wytwarza wąski promień. Świetnie nadaje się do zwrócenia uwagi na mniejsze elementy, takie jak numery domów lub rzeźby ogrodowe.
Podświetlenie
Podświetlenie to technika używana do tworzenia poświaty wokół elementów ogrodu, a nie oświetlanie ich całych. Światło jest rzutowane na tył lub spód obiektu, blokując większość wiązki światła, tworząc wokół obiektu świetlny cień. Świetnie sprawdza się stosowane pod stopniami schodów lub wokół tarasów.
Co możemy zrobić, aby zmniejszyć wpływ oświetlenia zewnętrznego na przyrodę?
- Wybierajmy lampy, które kierują światło w dół;
- Wybierajmy światło w ciepłych tonacjach;
- Stosujmy czujniki ruchu, czujniki zmierzchu i świtu;
- Unikajmy zostawiania włączonych świateł na całą noc, jeśli nie jest to konieczne;
- Nie stosujmy oświetlenia tam, gdzie nie jest to konieczne;
Co i jak podświetlić w ogrodzie
Oświetlenie elewacji domu
Oświetlenie budynku tworzy ciekawy efekt wizualny, ponieważ pozwala wydobyć bryłę budowli z mroku. Jeśli na budynku znajdują się ciekawe detale architektoniczne lub sama bryła domu jest atrakcyjna, odpowiednie oświetlenie może podkreślić te cechy, i dodatkowo podnieść walory wizualne obiektu. Wymaga to przemyślanego ustawienia źródeł światła i doboru odpowiednich opraw. Rozmieszczając światło, pamiętajmy, aby nie wpadało ono przez okna do wnętrza budynku, przeszkadzając tym samym osobom znajdującym się w środku. Zrezygnujmy także z oświetlania miejsc z nierównościami lub niedoskonałościami, światło tylko podkreśli te mankamenty.
Kinkiety ścienne
- Są podstawowym sposobem oświetlenia elewacji. Obecnie na rynku dostępna jest szeroka gama opraw, które dają różne efekty wizualne.
- Kinkiety mogą kierować światło w dół, górę, w 2 lub 4 kierunkach jednocześnie, a także świecić światłem rozproszonym, co pozwala tworzyć ciekawe wzory na elewacji. Ciekawą propozycją jest okrągły, płaski kinkiet, gdzie światło tworzy tylko poświatę wokół oprawy. Efekt, jaki daje, przypomina zaćmienie słońca.
- Kinkiety to najlepszy sposób na oświetlenie drzwi wejściowych. Kinkiet powinien znaleźć się nad drzwiami lub obok drzwi. Można zastosować go po obu stronach wejścia. Światło w tym miejscu nie powinno być skierowane prosto w oczy, a rozproszone.
Oświetlenie schodów
- Oświetlenie schodów znacząco wpływa na poprawę bezpieczeństwa i komfort użytkowania.
- Można w tym celu użyć lamp punktowych lub listwy LED.
- Lampy punktowe można montować w podstopnicach lub w ściankach obok schodów.
- Ciekawy efekt można uzyskać, montując taśmę LED pod wysuniętą krawędzią stopnicy.
- We wszystkich wariantach najlepiej, jeśli podświetlony zostanie każdy stopień.
Oświetlenie elewacji od dołu
- Stosuje się w tym celu reflektory, lampy naziemne lub naświetlacze naziemne. Reflektory z tzw. daszkiem sprawiają, że z pozycji obserwatora nie widać źródła emitowanego światła.
- W zależności od rodzaju, kształtu i wielkości lampy, na elewacji można stworzyć wąskie lub szerokie smugi światła.
- Najintensywniej oświetlona jest w tym przypadku dolna część elewacji. Im wyżej, tym światło bardziej się rozprasza i jest łagodniejsze.
Oświetlenie roślin przed elewacją
- Kierując światło nie bezpośrednio na elewację, a na rośliny przed domem, możemy uzyskać ciekawy efekt wizualny. Cienie padające na ściany budynku będą tworzyć wręcz malarskie efekty.
- Należy odpowiednio wybrać rośliny do podświetlenia. Najlepiej wybrać gatunki, które o każdej porze roku wyglądają ciekawie. Powinny mieć one wyraźną, atrakcyjną formę, oraz nie być zbyt duże lub zbyt małe. Dobrym wyborem będą małe drzewka, o nietypowym pokroju, np. Klony palmowe, lub zimozielone krzewy np. kolumnowe Cisy pośrednie ‘Hilli’.
Oświetlenie w podbitce
- W przeciwieństwie do oświetlenia dolnego, najintensywniej oświetlona zostanie przestrzeń pod dachem. Im niżej, tym światło bardziej rozproszone i łagodne.
- Można użyć tego celu punktowych lamp lub taśmy LED.
Podkreślanie ciekawych elementów na elewacji
- Światłem możemy podkreślić np. wnęki, gzymsy, kolumny i rzeźby, interesujące faktury.
- Do podkreślania wąskich elementów używajmy lamp emitujących wąski promień światła.
Oświetlenie ścieżek
Ścieżki ogrodowe są ważnym punktem na mapie ogrodu, w końcu prowadzą do jego najważniejszych zakątków. Warto postawić na oświetlenie, które nie pozwoli im zniknąć w ciemności, będzie bezpiecznie i komfortowo prowadzić nas przez ogród, jednocześnie najadając się mu głębi i charakteru.
Istotnym czynnikiem doboru oświetlenia jest materiał, z jakiego wykonana jest ścieżka ogrodowa, styl ogrodu i efekt, jaki chcemy osiągnąć. Oprawy można rozmieszczać po jednej lub po obu stronach ścieżki, symetrycznie lub niesymetrycznie, tworząc ciekawe, dynamiczne kompozycje.
Słupki oświetleniowe
- Słupki to najpopularniejszy rodzaj oświetlenia, który sprawdzi się przy większości ścieżek ogrodowych, niezależnie od ich kształtu, lub materiału, z jakiego są wykonane.
- Do wyboru są oprawy o różnych wysokościach i stylach wykonania, które dopasujemy do każdego stylu ogrodowego.
- Światło może być skierowane w dół na ścieżkę lub wokół słupka, albo rozproszone we wszystkich kierunkach.
-
Rozproszone lub skierowane w dół (wokół słupka) światło, będzie dodatkowo oświetlało otoczenie ścieżki, np. rabaty.
-
Nie powinno się umieszczać słupków w trawniku obok ścieżki, ponieważ utrudnia to koszenie. Zastosujmy wokół nich grys, lub zamontujmy na nawierzchni.
Lampy naziemne
- Oprawy lamp naziemnych mogą kierować światło w górę, lub w bok, na nawierzchnię ścieżki.
- Najlepiej sprawdzą się w przypadku ścieżek o jednolitej nawierzchni, np. z kostki brukowej, betonu, płyt układanych bez odstępów.
Taśma LED
- Taśmę LED możemy umieścić wzdłuż ścieżki, lub wzdłuż pojedynczych płyt, jeśli jest z nich wykonana.
- Taśmę LED można umieścić na bocznych krawędziach, lub wkomponować w nawierzchnię.
- Sprawdzi się przy wszystkich rodzajach nawierzchni.
Kinkiety
- Kinkiety zastosować można, jeśli wzdłuż ścieżki przebiega murek, ściana lub ogrodzenie.
- Nie sprawdzą się na ogrodzeniach przęsłowych.
- Stosujemy oprawy ze światłem skierowanym w dół, na ścieżkę.
Oświetlenie roślin
Nie ma bardziej spektakularnego sposobu na oświetlenie ogrodu, niż oświetlenie roślin. Podkreślona po zmroku sylwetka drzewa zawsze robi wielkie wrażenie, a przy delikatnym wietrze można podziwiać cienie gałęzi i liści tańczące na ziemi.
Postawmy na oświetlenie różnorodnych form i faktur, co wprowadzi do przestrzeni dynamikę. Najlepszym przykładem jest oświetlenie żywopłotu i dodatkowo rosnących przed nim drzew. Stworzy to wyjątkowo ciekawy efekt. Światło powinno padać na żywopłot pod szerokim kątem, a oprawy rozmieszczamy w odległości 1,5 m od siebie. Drzewa podkreślamy od dołu, a ilości lamp i kąt padania światła dostosowujemy do wielkości drzewa.
Najczęściej stosowane sposoby oświetlania roślin:
Reflektory
- Najpopularniejszym sposób oświetlenia drzew, żywopłotów i roślin w rabatach.
- Jest to niewielki punkt świetlny, który można ukryć wśród niższej roślinności.
- Pozwalają na regulowanie odległości od rośliny i kąta padania światła, dzięki czemu możemy dopasować te aspekty idealnie do naszych potrzeb.
- Drzewa o luźnej koronie (np. Klon palmowy) można oświetlić blisko podstawy, dzięki czemu światło oświetli wnętrze korony.
- Gęstsze drzewa, o nisko osadzonych gałęziach (np. iglaste, zimozielone świerki i jodły) powinny być oświetlone z większej odległości, aby światło padało nie od dołu, a na koronę.
- W przypadku małych drzew wystarczy jeden punkt oświetleniowy, z kolei duże mogą potrzebować więcej, aby w pełni wydobyć ich urok.
Słupki oświetleniowe
- Dobry sposób na oświetlenie mniejszych roślin.
- Wybieramy oprawy rozpraszające światło, oprawy ze światłem skierowanym w dół się nie sprawdzą.
- Można umieszczać je w środku rabaty lub na skraju.
- Ciekawie wyglądają rozmieszczone nieregularnie wśród roślin, szczególnie traw ozdobnych.
- Jest to element widoczny, który oprócz oświetlania może pełnić funkcję dekoracyjną.
Oświetlenie miejsc wieczornego spędzania czasu
Przy planowaniu oświetlenia w ogrodzie warto zastanowić się, gdzie najczęściej spędzamy czas po zmroku. Z reguły będą to miejsca takie tak altany, taras, plac z ogniskiem lub grillem. Oświetlając je, sprawimy, że będą funkcjonalne o każdej porze dnia. Dzięki odpowiedniemu oświetleniu możemy stworzyć w tych miejscach niepowtarzalny klimat.
Istnieje kilka opcji oświetlenia, które możemy wykorzystać:
Oświetlenie górne
- Najbardziej funkcjonalna i efektywna forma oświetlenia.
- Sprawdzi się w altanach, pod pergolami, na tarasach z zadaszeniem i wszędzie, gdzie mamy wysoką konstrukcję umożliwiającą montaż oświetlenia.
- Do oświetlenia górnego wybieramy żarówki z mocnym światłem.
- Na rynku dostępne jest wiele rodzajów opraw, w tym z możliwością ukierunkowania strumienia światła, co jest funkcjonalnym rozwiązaniem.
- Lampy można umieścić na suficie lub ścianach.
- Nie umieszczamy lamp bezpośrednio nad stołem, ponieważ owady wabione światłem będą spadać na stół. Zamiast tego źródło światła montujmy np. w rogach altany, kierując na stół sam strumień światła.
- Jeśli konieczne jest umieszczenie lampy nad stołem, wybierzmy żarówki o pomarańczowych odcieniach lub żarówki sodowe. Emitują one mniej promieniowania UV przyciągającego owady.
Latarnie ogrodowe
- Dobra alternatywa dla lamp świecących z góry, jeśli nad miejscem odpoczynku nie mamy zadaszenia, umożliwiającego zamontowanie takiej lampy.
Lampy stojące
- Możemy wybrać wysoką lampę do postawienia na podłodze lub niskie lampy np. stół, lub półkę.
- Oprócz tradycyjnych lamp podłączanych do gniazda, które są niezawodne, dostępne są warianty na baterie, z akumulatorem lub solarne. Dają one dużo swobody w rozmieszczaniu i przenoszeniu w inne miejsca.
Girlandy świetlne
- Oświetlenie, które ma na celu stworzenie przyjemnej atmosfery.
- Sprawdzi się w altanach i na pergolach, rozwieszone między słupami.
Dekoracyjne oświetlenie
Girlandy świetlne
Girlandy świetlne to nie bez powodu ponadczasowy klasyk: nie ma miejsca na zewnątrz, którego nie można by od razu przekształcić w romantyczny zakątek dzięki temu rodzajowi lamp.
Najlepiej sprawdzają się rozwieszone swobodnie, kaskadowo nad strefami wypoczynkowymi, nad tarasami, hamakami, na pergolach. Łańcuchy świetlne są tak wszechstronne, że można wykorzystać je także na niskim żywopłocie, drzewie lub ogrodzeniu. Stworzą przytulny boho klimat i zazwyczaj są przystępne cenowo.
Taśma LED
Taśmę LED można wykorzystać na wiele kreatywnych sposobów. Dostępna jest w wielu odmianach, możesz wybierać spośród wielobarwnych, białych i zmieniających kolor. Można za jej pomocą podkreślić krawędź tarasu, schodów, ścian lub ogrodzeń.
Jej największą zaletą jest elastyczność i możliwość regulacji długości. Dzięki temu dopasuje się nawet do najbardziej nietypowego kształtu. Pozwala to min. na stosowanie wzdłuż obrzeży rabat. Podkreślone granice pozwalają uwidocznić kompozycję ogrodu również po zmroku, a podkreślone sylwetki roślin wyglądają wyjątkowo malowniczo.
Oprawy naśladujące naturę
Jeśli posiadamy ogród w stylu naturalistycznym lub leśnym, uzasadnione jest, że nie chcemy, aby za dnia widoczne były elementy oświetleniowe, które mogą wyglądać dysharmonijnie. Rozwiązaniem są oprawy imitujące elementy naturalne.
Najczęściej wybierane w takim przypadku są lampy w kształcie i kolorze kamieni, ze wbudowanymi źródłami światła. Producenci oferują także urocze oprawy w kształcie grzybów, tworzące magiczny i bajkowy klimat. Bardzo oryginalne są także gałązki LED w kształcie traw. Te lampy tworzone są ręcznie, dzięki czemu do złudzenia przypominają naturalną kępę traw.
Pływające oświetlenie
Pięknym i innowacyjnym rozwiązaniem dekoracyjnego oświetlenia zewnętrznego jest dodanie pływających, solarnych lamp wodnych. Produkty są wodoodporne, bardzo dekoracyjne i tworzą bajkową atmosferę na ogrodowym oczku wodnym, leniwie unosząc się z prądem wody.
Przykładowy plan oświetlenia
Seria Philips HUE
Przykładem serii produktów oświetleniowych, które zyskują coraz większą popularność na rynku i cieszą się uznaniem klientów, jest Philips Hue — szeroka gama inteligentnych produktów oświetleniowych. Seria umożliwia stworzenie spersonalizowanego, inteligentnego systemu oświetleniowego.
Oświetleniem można sterować za pomocą aplikacji, z którą oświetlenie łączy się przez Bluetooth lub mostek Hue Bridge, który zapewnia pełny zestaw funkcji inteligentnego oświetlenia. Do zestawu można dołączyć czujnik, który zapali światła gdy wykryje ruch.
Do mostka można podłączyć aż 50 źródeł światła należącego do systemu Philips Hue. Powinien on zostać zamontowany w domu, ponieważ musi być podłączony do routera i źródła zasilania. Pierwsze źródło światła Hue musi zostać zamontowana nie dalej niż 10 m od mostka. Aby zachować dobrą łączność, odległość między kolejnymi źródłami światła nie powinna przekraczać 20 m. Czujnik ruchu ma zasięg 12 m i kąt wykrywania ruchu 80 ̊. Im wyżej zostanie umieszczony, tym większy jest jego obszar działania.
Aplikacja umożliwia sterowanie za pomocą głosu. Z poziomu aplikacji możemy łączyć oświetlenie w grupy, w zależności od strefy ogrodu, i nadawać ustawienia niepojedynczym punktom oświetleniowym, a całym grupom. Z pomocą aplikacji można włączyć, wyłączyć lub zaprogramować oświetlenie tak, aby włączało się o określonych porach, na ustawiony przez nas czas. Możemy zmieniać jasność i barwę światłą każdego punktu oświetleniowego. Wszystkimi funkcjami można sterować spoza domu.
Aby zacząć korzystać z funkcji inteligentnego oświetlenia ogrodu, wystarczy zamontować w oprawach oświetleniowych żarówki Philips Hue lub zakupić lampy z tej serii, ze wbudowanym źródłem światła. Do wyboru mamy całą gamę produktów: reflektory, kinkiety, słupki, taśmę LED i szeroki wybór żarówek, dzięki którym zaaranżujemy ogród dopasowany do naszych potrzeb.
